قطعنامة کنفرانس بین‌المللی
�زبان تاجیکی (فارسی) و تکنولوژیهای اطلاعاتی�

این کنفرانس طبق تصمیم دولت تاجیکستان (به شمارة 478 مورخ 13 سپتامبر سال 2007) با ابتکار آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان، وزارت فرهنگ جمهوری تاجیکستان، وزارت معارف جمهوری تاجیکستان، کمیتة تلویزیون و رادیوی جمهوری تاجیکستان و با همکاری سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، شرکت مخابراتی �Babilon-T�، سازمانهای بین‌المللی �Relief international�، انستیتوی جامعة باز-بنیاد مدد، مرکز تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی، همچنین صندوق اجتماعی ابتکار مدنی سیاست اینترنت برگذار شد. کمیتة اصطلاحات آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان مبتکر و برگذارکنندة اصلی کنفرانس مذکور بود.

جلب توجّه جامعه به مسایل سازگاری زبان تاجیکی و استفاده از این زبان در فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی از اهداف اصلیی این کنفرانس محسوب می شود.

متوجه کردن کارشناسان رشته های مختلف زندگی جامعه از مشکلات کنونی و آیندة فضای دیجتال کشور و تقویت فعالیتهای سازمانها و مؤسسات، جامعة علمی و ادبی و نیز کار شناسان، غنی کردن سایتهای تاجیکی اینترنت از نیازهای مهم زمان معاصر محسوب می شود. بدین منظور، در کنفرانس مذکور مسایل مختلفی مثل منابع اینترنت به زبان تاجیکی، فرهنگ دیجتال (لغتهای دسترس الکترونی، اصطلاحات تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی به زبان تاجیکی، آداب استفاده از این تکنولوژیها) ، زبانشناسی رایانه‌ای، زبانشناسی پیکره‌ای، تهیه و تحلیل متنهای تاجیکی در پیکره‌های الکترونی، مسایل ایجاد پیکرة ملّی زبان تاجیکی، تهیه و اجرای علطگیر خودکار کامپیوتری زبان تاجیکی، مشکلات ترجمة رایانه‌ای به زبان تاجیکی، سیستمهای دانش اندوزی الکترونی، تبادل اطلاعات الکترونی به زبان تاجیکی، کتابخانه‌های الکترونی، رسانه های جدید تبادل اطلاعات، محلی‌سازی و ایجاد نرم‌افزارها را به زبان تاجیکی بررسی نموده، راه‌های رشد این بخش از نگاه منفعت‌های ملّی و تأمین استقلالیت تکنولوژی بررسی گردیدند.

با توجه به اینکه سال 2008 در تمام کشور به عنوان 1150 سالگی بزرگداشت استاد رودکی اعلام شده و همچنین به منظور استفاده از امکانات اینترنت برای فعالیتهای خلاقه و دسترس بودن نتایج آن برای استفاده کنندگان شبکة انترنت، موضوع رودکی‌شناسی و شبکة اینترنت از مسایلی بود که حضار کنفرانس به آن بیشتر توجه نمودند. در این کنفرانس آزمون سایتهای مربوط به آثار رودکی، تحقیقات‌ رودکی‌شناسی در شبکة جهانی، آموزش اشعار رودکی و آشتایی با آنها از طریق اینترنت نیز از موضوعات مباحثات حاضرین بود.

جهت مشارکت در کنفرانس، کارشناسانی از ایالات متحدة آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و همچنین متخصصین تاجیک که به مسایل مختلف سازگار نمودن زبان تاجیکی با فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی و استفاده از فناوریها مشغولند، دعوت شده بودند. در مجموع 26 گزارشات با استفاده از کانال عامل دست رسی سریع به اینترنت و طرح‌های تصویری، شنیده و بررسی شدند.

کنفرانس از بررسی وضع کنونی فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی در رشته‌های مختلف چنین نتیجه گرفت:

استفاده از زبان دولتی در تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی در کشور و به ویژه در رسانه‌های گروهی (نیروی اینترنت) ، غیر رضایتبخش است؛

برنامة مشخص اجرای فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی در مؤسسات دولتی و علمی و تحصیلاتی جمهوری تاجیکستان کاملاً وجود ندارد؛

اکثر مؤسسات و اداره‌ها از تکنولوژیها غیرقانونی استفاده کرده، قانون مالکیت ذهنی را نقص می کنند؛

مکانیسم اجرای استروتژی دولتی �تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی برای توسعة جمهوری تاجیکستان� در جامعه وجود ندارد؛ ابتکارات بعضی اشخاص و گروههای فداکار جامعه در مورد استفاده از فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی برای توسعة آموزش و پرورش و علم و فرهنگ پشتیبانی نمی شود.

در رابطه به نکات فوق الذکر، کنفرانس به حکومت جمهوری تاجیکستان پیشنهاد می‌نماید:

1-فعالیت شورا در مورد تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی ریاست جمهوری تاجیکستان تقویت داده شود.

2-تدابیر مشخص جهت اجرای استروتژی دولتی �تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی برای توسعة جمهوری تاجیکستان� عملی شود.

3-رعایت مقررات قانون زبان جمهوری تاجیکستان تحت کنترل سخت قرار داده شود؛

4-چنین کنفرانس به طور منظم (هر سال یک مرتبه) برگذار شود.

به مؤسسه‌های آموزشی، علمی و فرهنگی:

1-برنامة مشخص اجرای تکنولوژیهای ارتباطی و اطلاعاتی در مؤسسات آموزشی، علمی و فرهنگی در چهارچوب اجرای استروتژی دولتی �تکنولوژیهای اطلاعاتی و ارتباطی برای توسعة جمهوری تاجیکستان� تهیه و عملی شود.

2-تکنولوژیهای اطلاعلاتی و ارتباطی که در رشته‌های آموزش و پرورش، علم و فرهنگ استفاده می‌‌شوند، حتماً باید به زبان تاجیکی باشند و حق مالکیت ذهنی را رعایت نمایند.

3-مدارس عالی و مؤسسات علمی و تحقیقاتی آکادمی علوم و سایر مؤسسات آموزشی، صرف نظر از منسوبیت ادار‌ی آنها، باید سایتهای خود را به زبان تاجیکی راه‌اندازی نموده، اطلاعات این سایتها را منتظم تجدید کنند‌.

4-تمام فعالیت‌های امکان‌پذیر مدارس عالی و مؤسسات علمی و تحقیقاتی و نهادهای آکادمی علوم (حتماً به زبان دولتی) در سایتها جای داده شوند.

5-رهبران مؤسسات آموزشی، علمی و فرهنگی در مدت کوتاه‌ترین (تا یک ماه) وسیله‌های کنترل دایمی اجرای استروتژی دولتی �تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی برای توسعة جمهوری تاجیکستان� را آمده سازند.

کمیتة تلویزیون و رادیو حکومت جمهوری تاجیکستان سلسلة نمایش و گفتارهای مخصوص را جهت آشنایی، آموزش و ترغیب تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی تشکیل نماید.

رسانه های گروهی به مسایل تحلیل سازندة وضع استفاده از تکنولوژیهای ارتباطی و اطلاعاتی به زبان تاجیکی توجّه دایمی داشته باشد.

هیئت مشترک کارشناسان از کشورهای فارسی‌زبان (تاجیکستان-ایران-افغانستان) برای حل و فصل مسایل مشترک و هماهنگ‌سازی مشکلات زبان علم سازمان داده شود.

به منظور کاربرد زبان دولتی در تکنولوژیهای ارتباطی و اطلاعاتی بعضی مقررات قواعد فعلی املای زبان تاجیکی تجدید نظر کرده شود.

می سال 2008 شهر دوشنبه-29